Preparaty i suplementy dla koni, witaminy dla konia - Equistro, firma Vetoquinol
MenuMenuEquistro UKMenuMenu
Equistro UKEquistro UKEquistro UKEquistro UK
Strona główna-> AKTULANOŚCI

2012-09-18

RAO (nawracająca obturacja dróg oddechowych) koni, dawniej nazywana COPD. Powszechna choroba środowiskowa , która może być bardzo wycieńczająca.

Vetoquinol radzi skonsultować się z lekarzem weterynarii w sprawie jakichkolwiek szczegółowych pytań dotyczących zdrowia państwa konia. Informacje zawarte w tym dokumencie mają na celu spełnić rolę wyłącznie edukacyjną.
RAO jest powszechną chorobą dróg oddechowych u koni, a częstotliwość jej występowania wzrasta wraz z wiekiem i nie jest zależna od płci. Najczęściej diagnozuje się ją u koni 7-8-letnich i starszych. Częstotliwość zachorowań wzrasta wraz z wiekiem, a sprzyja im utrzymanie zwierząt w stajni na ściółce ze słomy i żywionych sianem niskiej jakości. Sprzyjającym czynnikiem może być niedobór witamin A i E. Dotychczasowe badania potwierdzają jej genetyczne podłoże.
Wdychanie cząsteczek wywołujących alergię (alergenów) i czynników drażniących, które mogą występować w otoczeniu konia, powoduje zapalenie, nagromadzenie śluzu i zwężanie się (obturację) dróg oddechowych konia.
W środowisku stajennym oprócz pyłu i kurzu, czynników uczulających, są przede wszystkim silnie alergizujące grzyby pleśniowe i promieniowce, a zwłaszcza Aspergillus fumigatus, Micropolyspora faeni, Faenia rectivirgulla, szkodliwe gazy (amoniak, siarkowodór - skoncentrowane w powietrzu stajennym przy braku odpowiedniej wentylacji) oraz endotoksyny. W wyniku ich działania w dużej koncentracji w oskrzelach wydziela się duża ilość gęstego śluzu, trudnego do odkrztuszenia, co pogłębia duszność. W ścianie oskrzeli pojawiają się zmiany zarówno ostre (obrzęk), jak i przewlekłe (przerost mięśni gładkich i zwłóknienie okolic okołooskrzelowych).

 

Jak rozpoznać symptomy, które mogą wskazywać na RAO?

Najczęściej występujące oznaki, których należy wypatrywać to:

  • Napady kaszlu, nasilające się podczas prac stajennych (zamiatania, podawania siana)
  • Wydzielina z nozdrzy
  • Nietolerancja na ćwiczenia – szybkie męczenie się niewspółmierne do wysiłku
  • Trudności w oddychaniu (przyspieszony oddech, silne rozszerzenie nozdrzy)

Z upływem czasu mogą pojawić się inne oznaki:

  • Klasyczna ”linia rozedmowa”, która jest widoczna wzdłuż dolnej krawędzi żeber powstaje w wyniku przerostu mięśni brzusznych zaangażowanych w wysiłek przy oddychaniu.

Poważnie chore konie mogą także wykazywać:

  • Utratę wagi, anoreksję i nietolerancję na ćwiczenia.

Jak diagnozuje się RAO?

Tak jak w przypadku wszystkich chorób, ważne jest aby koń został zbadany przez lekarza weterynarii . W przypadku chorób dróg oddechowych, istotne jest aby wykluczyć bakteryjne lub wirusowe choroby płuc (razem z RAO są to najczęstsze przyczyny kaszlu).

Lekarz weterynarii rozpocznie od wywiadu i osłucha klatkę piersiową konia.

Wskazane mogą okazać się dodatkowe procedury diagnostyczne:

  • Endoskopia dróg oddechowych konia: w przypadku RAO często występuje gęsty śluz
  • Wykonanie płukania oskrzelowo-pęcherzykowego (BAL lub „płukanie płuc”, z którego uzyskuje się próbki komórek z płuca) pomoże ocenić stopień nasilenia choroby.
  • Zdjęcia rentgenowskie mogą być użyteczne w diagnostyce zaawansowanych stadiów RAO
  • Testy alergiczne są dostępne dla koni dotkniętych schorzeniem: jednak rzadko wykrywają konkretne alergeny powodujące chorobę (także spotykane w przypadku testów alergicznych na astmę).

Nie ma żadnej szybkiej metody leczenia w przypadku RAO

Chociaż lekarz weterynarii podczas ostrych lub możliwych do wytrzymania napadów RAO będzie często powracał do leczenia farmakologicznego lekami rozszerzającymi oskrzela, uznaje się że ta metoda jest tylko częściowo i tymczasowo skuteczna. Najważniejsze jest pozostawienie konia w otoczeniu możliwie jak najbardziej pozbawionym kurzu.

 

Postępowanie ze „strefą oddychania” u konia


Eksperci zalecają wzięcie pod uwagę końskiej „strefy oddychania”. Sekret tkwi w utrzymaniu tej przestrzeni tak czystej jak to możliwe, aby ograniczyć ilość pyłu wdychanego przez konia.


Proszę rozważyć następujące porady:

  • Proszę trzymać konia na pastwisku tak długo jak to możliwe (wiele koni, jeśli są okryte derką, może spokojnie przebywać na zewnątrz cały rok, jeśli tylko dopisuje pastwisko i jest ono dobrze meliorowane)
  • Dobre zorganizowanie stajni jest niezbędne
    o Proszę mieć drzwi do stajni cały czas półotwarte
    o Proszę zainstalować otwór (okno) w ścianie naprzeciw drzwi, tak aby zapewnić stały przepływ świeżego powietrza
    o Należy upewnić się że otwory wentylacyjne nie są blisko gnojowiska lub stodoły z sianem
    o Jeśli stajnia ma okna powinny być one otwarte cały czas albo nawet lepiej - można usunąć jedną lub więcej szyb
    o Alternatywnie można wywiercić 4-5 cm otwory wzdłuż szczytu tylnej ściany stajni
    o Nigdy nie należy ograniczać wentylacji nawet w zimne dni w celu zapewnienia ciepła
    koniowi. Jeśli sądzicie państwo, że koniowi jest zimno lepiej założyć mu dodatkową derkę.
    o I proszę pamiętać także o otoczeniu. Nie ma za dużego sensu próbowanie utrzymania jednego stanowiska bez kurzu jeśli wszystkie pozostałe konie w pobliżu są karmione sianem i ścieli się im słomą. Podobnie sprawa wygląda gdy czyścicie państwo boksy, wyrzucacie ściółkę, zamiatacie stajenne korytarze czy wyładowujecie/układacie siano. Siano nie powinno być przechowywane nad boksem Waszego konia. Proszę unikać używania odkurzaczy do liści w stajni czy parkowania traktorów na włączonym silniku w pobliżu koni.
    Należy zabezpieczyć i czyścić teren stajni oraz stodoły w celu zredukowania niebezpiecznego poziomu amoniaku.
  • Przygotowanie ściółki: NALEŻY USUNĄĆ SŁOMĘ ZE ŚCIÓŁKI!
    o Preferuje się na ściółkę wióry, papier lub gumową matę, przy czym wióry są najbardziej powszechne, dostępne i najłatwiejsze do zastosowania. Zasadniczą sprawą jest utrzymanie ich nieskazitelnie czystymi.
    o Głęboka ściółka jest niedozwolona jako że bakterie produkujące endotoksyny mnożą się błyskawicznie w moczu i oborniku znajdującym się na wiórach, sprawiając że są one równie niewskazane co słoma. Należy używać wiórowej ściółki z umiarem
    i codziennie ją wymieniać.
    o Proszę upewnić się, że gnojowisko jest odpowiednio daleko od terenu stajni i idealnie by było gdyby znajdowało „z wiatrem” biorąc pod uwagę przeważający kierunek wiatru.
  • Dieta jest także ważnym czynnikiem, który należy wziąć pod uwagę
    o Jeśli to możliwe proszę zastąpić siano- sianokiszonką
    o Chociaż łatwo zauważyć mocno spleśniałe siano przy przeglądzie wizualnym można nie rozpoznać siana lekko spleśniałego. Moczenie siana nie redukuje wystarczająco zagrożenia kurzem i pleśnią, a także wypłukuje część składników odżywczych. Dlatego najlepiej sprawdza się sianokiszonka.
  • Gdy zastąpienie siana nie wchodzi w grę
    o Przed karmieniem należy namoczyć siano dla konia (idealne jest całkowite zanurzenie na około 30 minut. Jeśli będzie zamoczone zbyt długo smak zostanie narażony na szwank, nie mówiąc o wartości odżywczej).
    Nie wolno pozwalać koniowi jeść z okrągłych beli lub dużych stosów siana. (Konie mają zwyczaj wpychać nozdrza w stos siana aby jeść przez długi czas).
    o Należy rozłożyć siano na podłodze (ziemi), aby sprowokować spływanie śluzu z dróg oddechowych w czasie gdy konie spuszczają głowy do jedzenia.
    o Wszystkie pasze powinny być podawane zwilżone i na poziomie podłogi aby ułatwić spływanie wydzieliny z dróg oddechowych konia
    o Uzupełniające produkty spożywcze a postępowanie w przypadku RAO: okazało się, że pewne rośliny mają korzystne działanie pomagając utrzymać drogi oddechowe w zdrowiu i mogą one stanowić część protokołu postępowania (należy przedyskutować to z lekarzem weterynarii)

 

Ważny punkt, który nie może zostać pominięty:


„Warto podkreślić fakt, że WSZYSTKIE konie, nie tylko te chorujące na RAO, odniosą pokaźne korzyści żyjąc w otoczeniu pozbawionym kurzu. Dodatkowo, utrzymywanie kurzu na niskim poziomie jest ważne dla zdrowia ludzi, ponieważ obniży ryzyko wystąpienia wywołanego kurzem kaszlu i astmy u państwa i państwa pracowników.”
Rokowanie w przypadku RAO zależy od stadium, w jakim w jakim jest zdiagnozowana, szybkości podjęcia leczenia i poprawy warunków bytowych konia. Przy spełnieniu wszystkich warunków w odpowiednim czasie jest szansa na poprawę stanu zdrowotnego i wieloletnie użytkowanie konia.
Bruce McGorum z Centrum Weterynaryjnego Easter Bush Szkoły Weterynaryjnej w Edynburgu.

 

Red. lek. wet. Małgorzata Irek


© 2014 Vetoquinol Sp. Z o.o., ul. Kosynierów Gdyńskich 13-14, 66-400 Gorzów Wlkp.