Preparaty i suplementy dla koni, witaminy dla konia - Equistro, firma Vetoquinol
MenuMenuEquistro UKMenuMenu
Equistro UKEquistro UKEquistro UKEquistro UK
Strona główna-> AKTULANOŚCI

2013-02-05

Choroba zwyrodnieniowa stawów u koni. Co to jest, jakie są jej objawy oraz dostępne sposoby leczenia?

Vetoquinol zaleca właścicielom koni konsultację z lekarzem weterynarii w sprawie wszelkich pytań dotyczących zdrowia ich zwierząt. Informacje zawarte w niniejszym dokumencie mają jedynie charakter informacyjny.

Wykazano, że choroba zwyrodnieniowa stawów (osteoarthritis) odpowiada za blisko 60% przypadków kulawizn u koni sportowych i rekreacyjnych. U źródeł problemu może leżeć wiele czynników, często związanych z doznanym urazem np. normalną degeneracją fizyczną postępującą w miarę upływu czasu, kontuzją lecz także infekcją lub słabym pokrojem. W takim momencie następuje  uruchomienie sekwencji wydarzeń przypominającej efekt domino. Początkowo oznaki mogą być subtelne, lecz z czasem degeneracja chrząstki stawowej postępuje coraz bardziej, stopniowo nabierając charakteru stałego. Wtedy objawy stają się już widoczne, w szczególności takie jak kulawizna i utrata ruchomości stawów. Stawy najbardziej narażone na chorobę zwyrodnieniową to staw kolanowy, staw pęcinowy, staw kopytowy i pęcina (tzw. «nakostniaki») oraz staw stępu (tzw. szpat lub włogacizna). Problem w mniejszym stopniu dotyczy kręgosłupa (odcinek szyjny i grzbiet).

Pierwsze oznaki początków choroby zwyrodnieniowej stawów

Z uwagi na subtelność i zmienność oznak choroby w początkowym okresie, które często mogą być obecne lecz nie postępują przez kilka tygodni  lub nawet miesięcy, należy już przy pierwszym pojawieniu się ich skonsultować ten problem z lekarzem weterynarii.
Poniższa lista zawiera kilka wczesnych sygnałów ostrzegawczych, które mogą wskazywać na to, iż u konia zaczyna rozwijać się choroba zwyrodnieniowa stawów:
- Spędzanie większej ilości czasu niż zazwyczaj w pozycji leżącej
- Trudności w podnoszeniu się z pozycji leżącej
- Senność w porównaniu z normalnym poziomem aktywności
- Zmiany w zachowaniu i/lub zmiany temperamentu
- Wolne lub sztywne ruchy przy początkowym rozruchu spowodowane zimnem lub zimną i wilgotną pogodą
- Sztywność ruchów lub kulawizny, które ustępują wraz z ćwiczeniami fizycznymi
- Nieprawidłowości postawy w chodzie lub kulawizny w trakcie ćwiczeń
- Opuchlizna stawów, stawy ciepłe w dotyku
- Upośledzenie apetytu
- Trudny do wytłumaczenia ubytek mięśni

Wiele z powyższych objawów to nie są typowe oznaki choroby zwyrodnieniowej stawów dlatego też po ich zauważeniu należy zasięgnąć porady lekarza weterynarii, który przeprowadzi pełne badanie przed zaproponowaniem odpowiedniego leczenia.

Jakimi testami diagnostycznymi posłuży się lekarz weterynarii?

Wczesna diagnoza i leczenie korygujące są ważnym krokiem w spowolnieniu postępu choroby lub nawet jej zapobiegnięciu. Diagnozę rozpoczyna szereg szczegółowych pytań umożliwiających uzyskanie pełnej historii problemu jeszcze przed przystąpieniem do pełnego badania klinicznego. W trakcie badania lekarz weterynarii obserwuje stan zdrowotny konia w ruchu (bez i z próbami zgięciowymi) tj. w stępie idąc równocześnie z poruszającym się koniem, podczas lonżowania i/lub podczas ruchu pod jeźdźcem. Znieczulenia diagnostyczne nerwów mogą być pomocne w dalszym zlokalizowaniu źródła bólu.  Po zidentyfikowaniu stawu lub obszaru problematycznego dalsza diagnostyka może obejmować badanie radiograficzne, USG, scyntygrafię kości, tomografię komputerową i/lub obrazowanie za pomocą rezonansu magnetycznego.

Leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów u konia

Szybka poprawa kliniczna na początku terapii jest krytyczną częścią leczenia choroby stawów z uwagi na kluczową rolę stanu zapalnego stawu (zapalenie błony maziowej). W wyniku zapalenia błony maziowej może dochodzić do uszkodzeń chrząstki stawowej w przypadku niepodjęcia interwencji terapeutycznej. Głównym celem leczenia stawów jest:
(1) jak najszybsze przywrócenie stawu do jego normalnego stanu
(2) niedopuszczenie do pojawienia się lub ograniczenie nasilenia objawów choroby zwyrodnieniowej stawów.

Wraz z rozwojem nauki i wiedzy  w odniesieniu do punktów uchwytu dla interwencji terapeutycznych, równocześnie wzrósł także zakres metod leczenia.

Leczenie lekami dostępnymi z przepisu lekarza weterynarii


Leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów zazwyczaj przeprowadza się przy pomocy terapii skojarzonej w zależności od wieku i poziomu aktywności fizycznej konia oraz nasilenia objawów chorobowych. Niesterydowe leki przeciwzapalne (NLPZ) takie jak fenylbutazon, a także inne produkty z tej grupy leków stanowią podstawę wielu protokołów leczenia polegających na złagodzeniu bólu i stanu zapalnego. W niektórych krajach dopuszczone są do obrotu także niesterydowe leki przeciwzapalne stosowane miejscowo.

Leki iniekcyjne stosowane w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów mogą być podawane różnymi drogami w zależności od stosowanego leku począwszy od iniekcji domięśniowych (glikozoaminoglikany lub PGAG) przez podawanie dożylne (kwas hialuronowy czyli HA) oraz często stosowane miejscowo iniekcje dostawowe (kortykosteroidy, PGAG lub HA). Leki te mogą być stosowane odrębnie lub w niektórych przypadkach jednocześnie w celu uzyskania lepszej odpowiedzi na stosowaną terapię.

Inne często stosowane metody leczenia oraz nowe metody biologiczne


Dodatkowe metody terapeutyczne mogą obejmować okłady z lodu, hydroterapię, opaski uciskowe oraz terapię falą uderzeniową (ESWT). W ostatnim czasie pojawiły się też nowsze terapie biologiczne polegające na pozyskiwaniu z  krwi konia jego własnego białka przekaźnikowego tj. “dobrego” antagonisty receptora interleukiny  (IRAP) po stymulacji białych ciałek krwi przez 24 godzinny okres inkubacji przed ponownym wstrzyknięciem ich do stawu konia.

Rehabilitacja

Wspólnie z lekarzem weterynarii należy ustalić odpowiednie połączenie takich elementów jak odpoczynek w boksie, właściwie dostosowane ćwiczenia/trening oraz wyprowadzanie na padok. Pozwoli to na zredukowanie bólu oraz powstrzyma dalsze uszkodzenia stawu, a także przyczyni się to do utrzymania przez konia prawidłowej wagi.

Dieta

Kontrola wagi, choć często przeoczana, jest ważnym elementem leczenia choroby zwyrodnieniowej stawów. (Zbyt duża masa ciała to większe obciążenie dla stawów, w szczególności stawu kolanowego i biodrowego). Niestety otyłość nie jest problemem, który dotyka wyłącznie psy i koty.

Kucie korekcyjne

Potencjalną przyczyną wielu problemów ze stawami jest nieprawidłowe kucie, dlatego ważną częścią leczenia choroby zwyrodnieniowej stawów jest kucie korekcyjne wykonane przez doświadczonego mistrza kowalskiego współpracującego z lekarzem weterynarii.

Doustne suplementy żywieniowe a leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów


Istnieje coraz więcej doniesień wskazujących, że niektóre doustne suplementy czy składniki charakteryzują się dobrą przyswajalnością (biodostępnością), bezpieczeństwem stosowania oraz korzystnie wpływają na utrzymanie prawidłowej funkcji  stawów.
W wielu krajach podstawowymi składnikami (słusznie czy też nie) stosowanymi dotychczas w tego typu suplementach są:
Glukozamina i siarczan chondroityny – najczęściej stosowane substancje
MSM (metylosulfonylometan)
Mirystoleinian cetylu
ASU (mieszanina oleju z awokado i oleju sojowego)
Witamina C
Mangan i inne składniki mineralne jako kofaktory produkcji chrząstki stawowej
Kwasy tłuszczowe omega-3
Hydrolizowany kolagen
Zioła łagodzące ból i stan zapalny (np. czarci pazur, owoc dzikiej róży, pokrzywa)

Nowe przełomowe koncepcje w suplementacji żywieniowej wspomagającej funkcje stawów, które pozostawiają tradycyjne standardy daleko w tyle

Rozpoczęto prace nad wyodrębnianiem składników wykazujących zupełnie nowe działanie żywieniowe, a ich korzystne działanie na stawy poddawane jest badaniom na koniach. Tak jest w przypadku niedenaturowanego (natywnego) kolagenu typu II (UCII), którego podawanie uruchamia naturalny mechanizm znany jako "indukcja tolerancji drogą doustną", w wyniku którego następuje zatrzymanie procesu degeneracji chrząstki stawowej i postępu choroby zwyrodnieniowej stawów.

Kwestie jakości i bezpieczeństwa stosowania w trakcie wyboru suplementów doustnych wspomagających funkcje stawów

Znane od dawna powiedzenie “masz to za co zapłaciłeś” jest szczególnie prawdziwe w przypadku suplementów doustnych wspomagających funkcje stawów. Tutaj podstawowe znaczenie ma wybór odpowiedniego produktu, nie wspominając o kwestiach finansowych. W tym przypadku chodzi o  sytuacje, gdy właściciel zwierzęcia zakupi niskiej jakości produkt, który nie zawiera takiego rodzaju i takiej ilości składników, jakie deklarowane są na etykiecie opakowania.

Czy rzeczywiście jest to problem? Niestety tak. Według prof. Wayne McIlwraith’a, który na konferencji  AAEP (Amerykańskiego Stowarzyszenia Lekarzy Koni) w 2006r. przedstawił wyniki badania przeprowadzonego z wykorzystaniem 23 doustnych suplementów na stawy zawierających glukozaminę, tylko 14 z nich zawierało taką ilość glukozaminy, jaka podana była na etykiecie produktu. Oznacza to, że blisko 40% badanych produktów nie zawierało deklarowanych ilości glukozaminy, a w jednym  z tych produktów składnik ten nie występował w ogóle.
Prof. McIlwraith zaznaczył także, że aby dostać najlepszy «towar za uczciwą cenę» jeśli chodzi o suplementy należy dokonać starannego wyboru  wysokiej jakości produktów, co do których można mieć pewność, ze będą miały korzystny wpływ terapeutyczny na konia (konie).

System znany pod nazwą «ACCLAIM» opisany przez prof. McIlwraith’a w 2008r. na  konferencji AAEP to siedmiostopniowy proces umożliwiający konsumentom dokonanie oceny doustnych produktów wspomagających funkcje stawów na podstawie informacji umieszczonych na etykiecie. Jego celem jest zidentyfikowanie dobrej jakości produktów korzystnie wpływających na poprawę zdrowia konia.

Poszczególne litery tworzące nazwę oznaczają odpowiednio w języku angielskim:
A : A name you recognize [Rozpoznawalna nazwa]
C : Clinical experience (published studies on efficacy) [Doświadczenie kliniczne (opublikowane wyniki badań na temat skutecznoóści terapeutycznej)]
C : Contents [Zawartość]
L : Label claims [Informacje na etykiecie]
A : Administration recommendations [Zalecenia co do stosowania]
I : Identification of batch [Dane identyfikacyjne serii produktu]
M : Manufacturer information [Informacje o wytwórcy]

Red. lek. wet. Małgorzata Irek
 


© 2014 Vetoquinol Sp. Z o.o., ul. Kosynierów Gdyńskich 13-14, 66-400 Gorzów Wlkp.